Sinema tarihindeki en sevdiğim iki seriden biri olan Star Wars’un benim için yeri ayrıdır. O yüzden yeni bir üçleme olacağı haberini ilk duyduğumda oldukça heyecanlandım.

Fakat, George Lucas’ın Lucas Arts’ı Disney’e satması ve serideki tüm kontrolünü Disney’e devretmesi beni rahatsız etti. Çünkü bundan sonra işin içinde olaya duygusal yaklaşan biri olmayacaktı. İş, tamamen profesyonellerin elinde olacaktı.

Haberler geldikçe heyecanım arttı. Önce seriyi Stardust’ın yönetmeni Matthew Vaughn’ın yöneteceği haberi gelmesi, sonra da senaryonun Little Miss Sunshine ile Oscar alan Toy Story 3’ün senaristi Michael Arndt’a teslim edilecek olması, serinin emin ellerde olduğu izlenimi verdi bana.

Kafamda farklı yönetmenler seriyi hangi boyuta taşırdı düşünceleri geçmeye başladı.

Hatta ben bile yönettim.

Tek adam filmi olsa, nasıl olurdu diye düşünmeye başladım.

Ama öyle olmadı. Michael Arndt senaryo ekibinden ayrıldı. Yönetmen koltuğu daha önce Mission Impossible ve Star Trek serilerinin ruhunu öldüren seri katili Jar Jar Abrams’a emanet edildi. İşte o andan itibaren Bölüm: VII’nin uzayda geçen yüzeysel bir James Bond filmi olacağını biliyordum.

Ve sonunda o tarih geldi. Star Wars Bölüm VII’yi izledim.

BÖLÜM VII

Film çok özür dilerim ama bildiğiniz bok. Çok rahatlıkla söyleyebilirim ki şu ana kadar izlerken bu kadar rahatsız olduğum başka bir film olmadı.

Hani George Lucas’a ikinci üçleme (I-II-III) için o kadar laf etmiştik ya… “Star Wars senin çocuğun; insan, evladına bunu yapar mı?” demiştik ya, ayıp etmişiz. Çünkü, ne kadar beğenmesek de o filmlerin bir ruhu vardı. Bölüm VII’de ise bu ruha affedersiniz… Neyse yazamayacağım.

Öncelikle şunu kabul edelim bu her neyse bir Star Wars değil. Eğer filmi beğendiyseniz seriyle çok da ilginiz yok demektir. Filmi beğenenlere Michael Bay filmlerini öneririm. Onlara bayılacaksınız.

BÖLÜM: VII NEDEN BİR STAR WARS FİLMİ DEĞİL?

Sizce bir filmi Star Wars yapan en temel şey nedir? Uzayda geçmesi mi? Işın kılıçlarıyla savaşılması mı? Han Solo gibi hayatının büyük bir kısmını Güç’ten bihaber geçiren karakterler mi?

Bir filmi Star Wars yapan iki unsur vardır. Bunlardan ilki merkezinde George Lucas’ın Taoizm’den beslenerek yarattığı Güç metaforu; ikincisi ise öğretmen-öğrenci ilişkisiyle anlatılan ve Lucas’ın Zen samuraylarından esinlenerek yarattığı Jedi şövalyeleridir. İşte biz Güç’ü yani Tao’yu usta-çırak ilişkisiyle; bir Jedi’ın Padawan’ına anlatmasıyla öğreniriz. (Star Wars’taki Taoizm referansları için  Star Wars: Evrende yanlış mıyız?  yazımı inceleyebilirsiniz.)

Yani Star Wars’un özü, Güç’ün öğretmenden öğrenciye anlatılmasıdır. Diğer her şey ise araçtır.

Güç

Örneğin Bölüm I, Yaşayan Güç üzerinedir, öğretmen Qui-Gon öğrenci ise Obi-Wan’dır.

Bölüm II Sabrın Gücü üzerinedir, öğretmen Obi-Wan öğrenci ise Anakin’dir.

Bölüm III Gücün Karanlık Tarafı üzerinedir, öğretmen ilk başta Obi-Wan sonra ise Palpatine öğrenci de Anakin’dir.

Bölüm IV Hislerin Gücü üzerinedir, öğretmen Obi-Wan öğrenci ise Luke’tur

Star Wars Bölüm IV’te Luke, Millennium Falcon’da ışın kılıcıyla antrenman yapmaktadır. Kendisine ateş eden topu engellemeye çalışırken her seferinde yaralanır.

Bölüm V ise tamamen Güç üzerinedir, öğretmen Yoda öğrenci ise yine Luke’tur.

Bölüm VI Güç’ün Aydınlık Tarafı üzerinedir, öğretmen Yoda öğrenci ise yine Luke’tur.

Şimdi Star Wars Bölüm: VII’ye gelelim. Filmde George Lucas’ın Taoizm’den ve Zen’den beslenerek oluşturduğu “Güç” öğretisiyle ilgili bir şey görebildik mi? Ya da bu öğretinin öğretmen-öğrenci ilişkisiyle aktarıldığı bir sahne?

Star Wars Bölüm: VII Güç’e o kadar uzak ki… Filmin isminden zaten bu durum anlaşılıyor. Güç’ü uyanan bir şey olarak görmek bile J. J. Abrams ve senaryo ekibinin konuyla ne kadar ilgisiz olduklarını gösteriyor. Güç uyanamaz. Tao uyanamaz. Sonsuz olan bir şeyin uyanması mümkün değil.

İyi ve Kötünün Savaşı

Bir hikayede iyi ve kötünün savaşının ne kadar iyi anlatıldığı, kötünün kötü olmaktaki motivasyonun ne kadar iyi anlatıldığıyla ilgilidir. Sinema tarihi, bilim-kurgu edebiyatı ve fantastik edebiyat iyi ve kötünün sonsuz savaşıyla doludur. Çoğu örnekte kötü hep kötüdür ve neden kötü olduğunu bize iyi bir şekilde anlatılmaz.

Ama Star Wars bu açıdan türünün nadir iyi öykülerinden birisidir. Anakin’in Güç’ün karanlık tarafına geçmedeki motivasyonu o kadar iyi anlatılmıştır ki, izleyen kendini Anakin’in yerine koyup onu ve motivasyonunu çok iyi anlar. Anakin karanlık tarafa tamamen iyi niyetlerle geçmiştir. Ölümsüzlüğün sırrını öğrenerek sevdiklerinin hayatını kurtarmak son derece soylu bir amaçtır.

Star Wars Bölüm VII’ye bakalım. Güç’ün karanlık tarafını temsil eden Kylo Ren’in karanlık tarafa geçme motivasyonu sizi tatmin etti mi? Ya da sizi tatmin eden bir şey bulabildiniz mi?

Peki o kıyafet de neyin nesi? Darth Vader, neredeyse tüm vücudu lavlar yüzünden yok olduğu için o bedene hapsolmuştu. Peki sen Ren Şovalyesi neden o kıyafet içindesin? Ya da sesini neden Darth Vader ayarında duyuyoruz? Sizce sadece Darth Vader’a duyulan hayranlık kötü olmak için yeterli mi?

Bir de Kylo Ren’in Darth Vader’ın başlığına bakarak yaptığı yakarış/dua/af seremonisi de nereden çıktı?

Kötüye olan hayranlık bir karakterin kötü olması için tatminkar bir neden değildir. Kaldı ki Darth Vader zaten Bölüm VI’da aydınlık tarafa geçtiği izlenimini verdi bize.

Ben Bu Filmi Daha Önce Görmüştüm

Jar Jar Abrams senaryoyu serinin V ve VI. bölümlerini yazan Lawrence Kasdan’la birlikte yazdı. Herhalde Abrams, “Filmim her ne kadar yüzeysel olsa da, ilk üçlemeye olabildiğince gönderme yaparsam ilk neslin kalbini kazanabilirim” diye düşündü. Hatta bunu o kadar abarttı ki bize Bölüm IV’ün yeniden çevrilmiş versiyonunu sundu. Yeni bir Death Star, onun zayıf noktası ve onu zayıf noktasından vuran başarılı pilotların hikayesini biz daha kaç defa izleyeceğiz?

SONUÇ:

Herhalde George Lucas bu fiyasko karşısında “Şimdi ikinci üçlemenin değerini anlamışsınızdır” diyordur.

Ama neyse ki en sevdiğim diğer seri olan Back to the Future hala emin ellerde. Robert Zemeckis ne demişti? “Ben hayatta olduğum sürece Back to the Future’ın yeniden çekilmesine ve yeni bir bölümünün çekilmesine izin vermeyeceğim”. En azından bunu düşünerek biraz rahatlayabiliriz.