Her yazı, çarpıcı bir girişi hak eder. O yüzden ben de bu yazıda, aslında sonda söylemem gereken bir şeyi başta söyleyerek çarpıcı bir giriş yapmayı amaçlıyorum: Pamuk Prenses ve Yedi Cüceler hikayesinde geçen kötü kalpli kraliçe, aslında Grimm Kardeşlerin bir tür tanrı tasviridir.

Tanımlarla ilgili bir yazıya hoş geldiniz. Bu yazıda, bolca insan ve tanrı tanımı bulacaksınız.

İnsan
Bütünü tanımlamak için parçalarından başlayacağım. Tanrıyı anlatmak için önce insandan bahsedeceğim.

Vücudumuzdaki atomlar, Büyük Patlama sırasında oluşmadı. Bu atomlar, Büyük Patlama sonrası oluşan yıldızların çarpışması sonucu ortaya çıktı. Meydana gelen atomlar, en az bir gezegende -ki ona dünya diyoruz- milyonlarca yıl süren evrimin ardından yaşamı oluşturdu.
Şu an yaşamı deneyimleyen, milyarda bir olasılığın yaşandığı bir gezegendeyiz. Bir tür milyarderiz yani.

Bir yıldız tozu, milyarda bir olasılığı yaşayan şanslı bir azınlığın mensubu olduğumuzu bir kenara bırakırsak ben aslında başka bir şey daha olduğumuzu söylemek istiyorum.

Ayna
Hayatımız boyunca çok çeşitli deneyimler yaşıyoruz. Bu deneyimlerde farkında olmasak da kendimizi görüyor ya da kendimizi arıyoruz.
David Abbott’ın da dediği gibi, “En iyi iletişimin kökekinde bir tanıdıklık kıvılcımı var”. Onda kendimizi gördüğümüz şeyler dikkatimizi çekiyor.
Belki de hayat yolculuğunun kendisi bir tür aynaya bakma deneyimi.

İnsanın hayatı boyunca baktığı her şeyde kendini görmesi ya da kendini araması aslında, tanrının o kişiden yine aynı kişiye bakmasıdır.

İşin özü, hepimiz birer yansımayız. Bütünün -tanrının, sistemin, evrenin, ortak zihnin ya da siz ne şekilde adlandırıyorsanız onun- yansımasının parçalarıyız. Kısaca kırık aynanın parçalarıyız.

Tanrı
Tanrı, kırık aynada yaşam aracılığıyla kendisini izliyor. Her gün milyarlarca insanın gözünden hayatı deneyimlerken, aslında kendisine bakıyor.

Kötü Kalpli Kraliçe
Şimdi hikaye biraz ilginçleşecek…

The Grimm Kardeşler’in Pamuk Prenses ve Yedi Cüceler masalında anımsayacağınız üzere bir ayna ve aynaya bakan kötü kalpli bir kraliçe var.

Kraliçe, aynaya “Mirror mirror on the wall, who is the fairest one of all” sorusunu soruyor ve bu soru karşısında aynada sadece kendisini görmek istiyor.
Ayna, farklı bir insanı gösterdiğinde ise, kraliçe o kişinin peşine düşüyor. Kraliçe, o kişiyi yani Pamuk Prenses’i öldürmek için planlar yapıyor. Çünkü kraliçe, aynadaki şahsı öldürebilirse, aynanın yine sadece ve sadece kendisini göstereceğini düşünüyor.

Kraliçe’nin Pamuk Prenses’i nasıl öldürmeye çalıştığını hatırladınız değil mi?
Zehirli elmayla…
Şimdi biraz düşünelim. Bir ayna, aynada sadece kendini görmek isteyen birisi ve bir elma… Size de tanıdık gelmedi mi?

Şu ana kadar duyduğunuz tüm “başarımın sırrı” tarzı formülleri, prensipleri unutun. Neden derseniz -ki bence demelisiniz, en azından ben olsam derdim- hemen izah edeyim.

Öncelikle yazıya çarpıcı bir giriş yapmalıydım. O yüzden böyle iddialı bir lafa ihtiyacım vardı.

Tamam, sizi asıl ilgilendiren nedene gelirsem -ki gelsem iyi olacak- evrendeki hiçbir sırrın herhangi bir formülle ifade edilemez olduğu gerçeğidir. (Evren derken, rastgelelikle aptallaştığımız bu evrenden bahsediyorum. Bu arada yeri gelmişken -ki ben zorla getirdim, fark ettiğiniz üzere- Nicholas Taleb’in Fooled by Randomness kitabını da tavsiye ederim.)

Şöyle… Hayatın, birbirine bağlı zihin yansımalarının sonsuz olasılıklarından oluştuğunu düşünürsek hiçbir şey önceden tahmin edilemez. Ya da seçilmiş bir yol, herkesi aynı sonuca götüremez.

İşte bu nedenle sıklıkla duyduğumuz “başarımın sırrı” prensipleri iki nedenden dolayı çöptür.
İlki, bunlar ya tamamen yazarının kişisel deneyimlerinden beslenir ve sadece onun karşılaştığı durumlara özgüdür bu yüzden genellenemez, ya da çok genel olduğundan her duruma özelleşemez.

Şimdi, “tüm kişisel gelişim endüstrisine bok attıktan sonra öyle bir akıllı laf etmeliyim ki bu bok atmaya değsin” bölümüne geldik.

Size inandığım bir şeyden değil bildiğim, hakikat olduğuna defalarca şahit olduğum bir şeyden bahsedeyim.

Yani sonuçtan ziyade sürece odaklanıldığında başarı, (ki burada başarı doğası gereği değişkendir, yola çıktığınızdaki başarı tanımından farklı olacak) sizi zahmetsizce bulur.

Yani yaptığınız işte o kadar kaybetmelisiniz ki kendinizi -evet kendinizi kaybetmelisiniz, varlığınızı unutmalısınız o yolda- o işin kendisine dönüşebilesiniz.

Siz eylemin kendisine dönüştüğünüzde, eylem de (ki gerçek adı yoldur onun) kendisinin nihai hedef veya varış noktası gibi çok değerli bir şey olduğunun farkında olmadığından, sizin böyle değerli bir şeye dönüşmeniz karşısında size hayranlığını gizleyemez ve sizi izlemeye başlar. Yol, sizi öyle bir hayranlıkla izler ki, size aşık olması an meselesidir. Çoğu zaman da olur, zaten.

İşte bu yüzden birisine söylenebilecek en güzel sözlerden biri “yolun aşık olsun”dur.